Definitief ontwerp Leeghwaterpark Purmerend – Verbindend stadspark
Trots op het definitieve ontwerp van het nieuwe Leeghwaterpark in Purmerend: een verbindend stadpark en een aanwinst voor inwoners én de natuur!
Definitief ontwerp
In opdracht van de gemeente Purmerend heeft Buro Mien Ruys het ontwerp en visie opgesteld voor het nieuwe Leeghwaterpark in Purmerend. Het gaat om een toekomstbestendig plan waarin een groen recreatielint zorgt voor verbinding en herkenning. Het Leeghwaterpark is hét stadspark van Purmerend. Als een ‘groene long’ verbindt het Leeghwaterpark de wijken Gors-Noord, Wheermolen-Oost, Purmer-Zuid en Purmer-Noord met elkaar. De opwaardering van het Leeghwaterpark is onderdeel van het overkoepelende Parkenplan Purmerend 2021-2040 van de gemeente Purmerend.
Parken worden steeds meer gezien als de ‘Parels van de stad’. Ze worden gebruikt voor ontspanning, beweging en ontmoeting en dienen als belangrijk middel voor het tegengaan van hittestress in de stad, voor het vasthouden en bergen van water en voor ecologie.
Groen recreatie
Buro Mien Ruys stelde in 2024 een visie en ontwerp op voor een verbindend stadspark. Een toekomstbestendig plan waarin een groen recreatielint zorgt voor verbinding en herkenning.
In het nieuwe ontwerp is de hoofdrol weggelegd voor een groen recreatielint, dat alle delen van het park met elkaar verbindt. Door middel van dit lint worden bestaande en nieuwe voorzieningen in het park met elkaar verbonden, als kralen aan een kralenketting. Er ontstaat meer samenhang en rust tussen de verschillende aanwezige gebouwen, (sport)voorzieningen en objecten in het park. Het geeft het park een duidelijke uitstraling en identiteit en versterkt de verbinding met de omgeving. Duidelijke randen en aantrekkelijke entrees versterken de parkbeleving. Zo wordt het park nog aantrekkelijker voor de grote diversiteit aan gebruikers en bezoekers. Het Leeghwaterpark is met een oppervlakte van 24 hectare een groot park. Het nieuwe ontwerp maakt die grootsheid weer zichtbaar door middel van uitgestrekte zichtlijnen door het hele park.
Participatie en klimaat
Het Leeghwaterpark biedt niet alleen ruimte voor ontspanning, beweging en ontmoeting, het is ook een belangrijk middel voor onder meer het tegengaan van hittestress en waterproblematiek in de stad. Het Leeghwaterpark kent een grote diversiteit aan bezoekers en gebruikers. Naast omwonenden maken ook sporters, skaters en wandelaars dankbaar gebruik van dit multiculturele park. Participatie speelde een belangrijke rol binnen het ontwerpproces. Inwoners van Purmerend kregen de kans om mee te denken, zo werd het echt een park voor en door mensen.
De visie van Buro Mien Ruys biedt een solide basis voor de verdere ontwikkeling en versterking van het Leeghwaterpark als een aantrekkelijk en samenhangend groen gebied voor bezoekers.
Visie en ontwerp
Na grondige analyse en gesprekken met gebruikers en stakeholders ontwikkelde Buro Mien Ruys een visie voor de toekomst van het Leeghwaterpark. Deze visie richt zich op het versterken van de samenhang binnen het park en het verbeteren van de gebruikerservaring. De belangrijkste elementen van de visie zijn:
- Recreatielint
Een nieuw verbindend recreatielint dat de verschillende gebouwen, objecten en voorzieningen in het park met elkaar verbindt, waardoor het park als één geheel beleefd wordt. Het recreatielint wordt gekarakteriseerd door eenduidige materialen en een herkenbare groenstructuur. - Noord-zuid zichtlijn
Een nieuwe zichtlijn in noord-zuidrichting vergroot de beleving van de grootsheid van het park. De ruimtelijke driedeling in het park, veroorzaakt door de twee fietspaden, wordt hiermee verminderd. - Waterpartijen
Waterpartijen fungeren als natuurlijke buffer tussen deze zones. Het noordelijke deel van het park wordt sterker verbonden met de rest, terwijl het onderscheid tussen een rustig noordelijk en een actiever zuidelijk deel behouden blijft. - Boskraag
Een boskraag langs de randen van het park maakt de contouren van het park duidelijk en helpt bezoekers te ervaren of ze zich binnen of buiten het park bevinden.
Recreatielint
Het recreatielint zorgt voor meer samenhang en verbinding tussen het noordelijke en zuidelijke deel van het park, met een herkenbaar profiel. Het integreert de Roald Helmroute, die over 1600 meter de afstand aangeeft met markeringen op het fietspad. Het lint bestaat uit een ‘langzaam’ wandelpad en een ‘snel’ fiets- en skeelerpad, die soms splitsen en soms samenkomen. Dit zorgt voor het behoud van bomen, een speelsere uitstraling en ruimte voor bloemrijke plantvakken. In deze plantvakken worden bankjes geplaatst voor comfortabele verblijfsplekken. Het lint verbetert de toegankelijkheid van alle parkfaciliteiten en er komen ook extra fietsparkeerplekken door het park.
Fiets- en wandelpadennetwerk
De Purmerenderweg krijgt naast het fietspad een voetpad. Zo ontstaat ook voor voetgangers een aangename en veilige looproute door het park. Langs het voetpad worden op diverse plekken bankjes geplaatst. De nieuwe bomenlaan wordt iets breder aangeplant met nieuwe toekomstbestendige boomsoorten. Naast het recreatielint en de Purmerenderweg krijgt het park een fiets- en wandelpadennetwerk waardoor bezoekers zich gemakkelijk en veilig door het park kunnen bewegen. Aan de noord- en zuidzijde van het park komen twee hondenuitrenvelden, een prettige plek om een ronde te wandelen en de hond lekker te laten rennen en zwemmen.
Water en oevers
Bestaande oevers met beschoeiing worden zoveel mogelijk omgevormd tot natuurvriendelijke oevers. Daarmee wordt het waterbufferend vermogen verhoogd en heeft het park in natte periodes een bufferend vermogen voor Purmerend.
Nieuwe recreatievoorzieningen
In het kader van ontspanning, beweging en ontmoeting komen er, naast de aanwezige voorzieningen en gebouwen, nog enkele nieuwe voorzieningen bij die het recreatieve vermogen van het park nog meer verhogen. Denk aan een PumpTrack naast het skatepark, twee natuurlijke speelplekken, een openbare speelplaats en buitensporttoestellen, een multifunctioneel sportveld met teqball en pannakooi en een plek met schaak- damtafels. Bij de vier grootste entreepunten komen entreezuilen met informatieborden over de indeling van het park.
Evenementenweide en ondergrondse drainage
Het centrale veld in het Leeghwaterpark fungeert als evenementenweide, waar jaarlijks verschillende evenementen en festivals plaatsvinden. Het nieuwe ontwerp maakt het park beter bestand tegen de hoge gebruikersdruk tijdens deze evenementen. Het wandelpad rondom de evenementenweide wordt deels geschikt gemaakt voor vrachtverkeer, met een route van grasbetontegels zodat vrachtwagens festivalunits kunnen afleveren zonder schade aan het gras te veroorzaken. Daarnaast wordt het maaiveld opgehoogd en versterkt met een lava-oxygen laag en een ondergronds drainagesysteem om overtollig water af te voeren. Dit versterkt het gras en versnelt het herstel na evenementen, terwijl wateroverlast wordt verminderd. De natste gebieden in de evenementenweide worden met circa een halve meter opgehoogd, zodat het hoogteverschil tussen de hogere en lagere delen van het veld kleiner wordt.
Biodiversiteit en beplanting
Het Leeghwaterpark is rijk aan bomen, een deel daarvan is echter in matige tot slechte conditie. Sommige bomen zullen worden verwijderd in verband met de kwaliteit en conditie, sommige bomen omwille van het ontwerp. Uiteraard wordt een groot deel van de bestaande bomen behouden en wordt het park ook aangevuld met nieuwe bomen.
Het Leeghwaterpark bevat een groot oppervlak bosschages. Deze zijn waardevol voor lokale biodiversiteit, waaronder diverse vogelsoorten en kleine zoogdieren zoals egels en muizen en amfibieën in de buurt van het water. Dichte bosschages vormen echter gesloten ‘muren’ in het park waardoor onoverzichtelijke plekken ontstaan. Door de huidige bosschages uit te dunnen en in te perken ontstaat meer ruimte en licht. De mooi ontwikkelde solitaire struiken en krijgen zo meer ruimte en komen beter tot hun recht. Zo ontstaan zichtlijnen door de bosschages heen en ontstaat ruimte voor een kruidlaag met stinzenbeplanting om zich te ontwikkelen. Stinzenbeplanting bestaat uit verwilderde vroegbloeiende planten, meestal bol- of knolgewassen, met opvallende bloemen zoals bijvoorbeeld het sneeuwklokje en de wilde hyacint.
Sierborders
Op plekken waar het recreatielint splitst wordt de ruimte tussen het fietspad en het wandelpad opgevuld met sierborders waarbinnen de bestaande of nieuwe bomen staan. Deze borders dragen bij aan de herkenbaarheid van het recreatielint door het gehele park. Het gaat om bloemrijke soorten die in grote groepen worden aangeplant. Naast de bloei zal ook de bladkleur en bladtextuur bijdragen aan een fraai totaalbeeld. De borders zijn jaarrond aantrekkelijk met een sterke seizoensbeleving. Voor een jaarrond aantrekkelijk en bloemrijk beeld worden er voorjaarsbollen geplant.
In het noordelijk deel is het gras ruiger en bloemrijker, maar nog steeds geschikt om te gebruiken voor spelen, picknicken of zonnebaden. Hier wordt het lage centrale deel ook opgehoogd maar niet verstevigd. Het ophogen gebeurt daar waar kan met aandacht voor de bestaande bomen. Langs de randen tussen de bosschages ontstaat ruimte voor een natte, ruige, natuurlijke kruidlaag om zich te ontwikkelen. Dat geldt ook voor de twee hondenuitrenvelden.
De aanwezige (kunst)objecten in het park blijven behouden.
Kortom, het nieuwe Leeghwaterpark biedt ruimte voor ontspanning, beweging en ontmoeting, én is een belangrijk middel voor het tegengaan van hittestress en waterproblematiek in de stad. Een verbindend stadpark en een aanwinst voor inwoners én de natuur!
Overig actueel
Healing environment in de zorg
Buitenruimtes bij zorginstellingen hebben een positief en soms zelfs helend effect op mensen. Een goed doordacht tuinontwerp zorgt ervoor dat bewoners vaker naar buiten gaan, patiënten sneller herstellen en medewerkers minder stress ervaren. Zo’n tuin wordt in de zorg ook wel een healing garden (de buitenruimte) of een healing environment (zowel binnen- als buiten) genoemd.
Tuinontwerp maken? De grootste voordelen van een groene tuin
Steeds meer mensen ontdekken hoe belangrijk groen is in hun leefomgeving. Niet alleen omdat een tuin vol planten, bomen en bloemen er mooi uitziet, maar ook omdat het bijdraagt aan een gezondere en duurzamere wereld. Maar wat zijn nu precies de voordelen van een groene tuin? En waar moet je op letten bij het maken van een tuinontwerp?