Healing environment in de zorg
Buitenruimtes bij zorginstellingen hebben een positief en soms zelfs helend effect op mensen. Een goed doordacht tuinontwerp zorgt ervoor dat bewoners vaker naar buiten gaan, patiënten sneller herstellen en medewerkers minder stress ervaren. Zo’n tuin wordt in de zorg ook wel een healing garden (de buitenruimte) of een healing environment (zowel binnen- als buiten) genoemd. Een helende omgeving creëren vergt niet alleen kennis en ervaring, maar ook visie op ontwerp.
Wat is healing environment?
Een healing environment is een omgeving die zo is ingericht dat deze bijdraagt aan het welzijn van patiënten, bewoners en medewerkers. In de zorg betekent dit dat de fysieke omgeving helpt om stress te verlagen en herstel te ondersteunen. Denk aan genoeg ruimte voor privacy, veel daglicht, natuurlijke elementen, lichte kleuren en sociale interactie met bijvoorbeeld medepatiënten. Een essentieel onderdeel van een healing environment vormen de healing gardens. Dit zijn buitenruimtes die slim ingericht zijn, zodat deze een helende werking hebben.
Factoren die daarbij een rol spelen zijn bijvoorbeeld:
- Logische en toegankelijke looproutes
- Ruimte voor rust en privacy
- Afwisseling van zitplekken in de schaduw en zonlicht
- Overzicht en houvast door goede zichtlijnen, dit geeft rust
- Zitplekken met een goede rugdekking voor een veilig en ontspannen gevoel
- Materiaalgebruik en kleurgebruik
- Type beplanting zoals geurende en bloeiende beplanting met een hoge sierwaarde, dit stimuleert de zintuigen
- Bevorderen van sociale interacties en betrokkenheid door bijvoorbeeld een moestuin
Het belang van een goede buitenruimte
Een goed en doordacht ontworpen tuin is belangrijk, vooral bij zorglocaties en -instellingen. Patiënten en bewoners die minder mobiel zijn, brengen vaak veel tijd binnen door. Juist dan is de tuin een plek om even naar buiten te gaan, de seizoenen te beleven, frisse lucht te krijgen en andere mensen te ontmoeten.
Een buitenruimte moet daarom uitnodigen om gebruikt te worden. Mensen moeten zich er veilig voelen en eenvoudig hun weg kunnen vinden. Tegelijkertijd moet de tuin comfort en veiligheid bieden, met voldoende zitplekken en beschutting tegen zon en wind. Ontbreekt deze basis, dan blijft de tuin leeg. En daarmee blijft een belangrijke kans liggen om het welzijn en de gezondheid van bewoners te verbeteren.
Voordelen voor bewoners en patiënten
Een tuin met veel groen en variatie is niet alleen prettig om naar te kijken, maar heeft ook aantoonbare voordelen voor de gezondheid en het dagelijks functioneren van patiënten en personeel. Een goed ingerichte buitenruimte zorgt voor:
- Minder stress en onrust
- Meer beweging en activiteit
- Een beter dag- en nachtritme
- Meer sociale interactie
- Sneller herstel bij patiënten
- Veiligheid
Daarnaast zorgt een toegankelijke en herkenbare omgeving voor meer rust en veiligheid. Dit is vooral belangrijk voor kwetsbare doelgroepen, zoals ouderen en mensen met dementie.
Werkwijze Buro Mien Ruys
- Inventarisatie. Het ontwerpen van een tuin voor een zorginstelling begint met het in kaart brengen van de plek en de opgave. We verzamelen beschikbare informatie, analyseren de locatie en brengen wensen en randvoorwaarden in beeld. Denk aan gebruik, oriëntatie, bestaande situatie en de relatie van de tuin met het gebouw.
- Participatie. Buro Mien Ruys betrekt gebruikers en bewoners graag actief in het proces. Gesprekken en interactieve bijeenkomsten zorgen voor inzicht in het dagelijks gebruik van de tuin, de behoeften en wensen. Zo ontstaat een ontwerp dat gedragen wordt door de gebruikers.
- Visie en schetsontwerp. Op basis van bovenstaande inventarisatie is het mogelijk om een duidelijke visie te formuleren. Buro Mien Ruys bekijkt een opgave altijd integraal: gebruik, routing, verblijf, beplanting en beheer worden vanaf het begin meegenomen. De visie vertalen we vervolgens naar een eerste schetsontwerp waarin de hoofdopzet van de tuin zichtbaar wordt.
- Voorlopig en definitief ontwerp. Het schetsontwerp wordt uitgewerkt tot een voorlopig ontwerp. Hierin worden keuzes in maat, indeling en materiaal verder uitgewerkt. In het definitieve ontwerp wordt alles definitief vastgelegd: afmetingen, materialen en de precieze inrichting van de tuin.
- Beplantingsplan. Beplanting zorgt voor structuur, zichtlijnen, herkenning en seizoensbeleving en wordt ook zorgvuldig uitgewerkt. We kiezen soorten die passen bij de plek en het gebruik, en die goed onderhouden zijn.
- Technische uitwerking en realisatie. Tot slot maken we het plan uitvoerbaar. Technische details worden uitgewerkt, zoals verhardingen, hoogtes en aansluitingen. Hiermee kan een hovenier of aannemer aan de slag.
Buro Mien Ruys is al jaren thuis in het maken van complete ontwerpen en helpt je graag bij het realiseren van een naadloze uitvoering.
Zorgtuin, beleeftuin of beweegtuin
Wat voor tuin past bij jouw zorginstelling? Er zijn verschillende soorten healing gardens en de mogelijkheden zijn eindeloos. In de praktijk worden verschillende soorten tuinen ook wel gecombineerd in één ontwerp. Drie voorbeelden op een rij die allemaal bijdragen aan het creëren van een healing environment.
Zorgtuin
Een zorgtuin is de basis, gericht op dagelijks gebruik en algemeen welzijn. De nadruk ligt op toegankelijkheid, rust en comfort. Het is een plek waar bewoners veilig naar buiten kunnen en elkaar kunnen ontmoeten.
Beleeftuin
Een beleeftuin richt zich op de zintuigen en zit vol met geuren, kleuren en herkenbare elementen zoals kruiden of bloemen. Dit type tuin is bijvoorbeeld waardevol voor mensen met dementie, omdat het herinneringen oproept en de zintuigen prikkelt.
Beweegtuin
Een beweegtuin stimuleert fysieke activiteit. Denk aan eenvoudige toestellen, looproutes of elementen die uitnodigen om te bewegen. Dit type tuin wordt vaak ingezet bij revalidatie of om ouderen actief te houden.
Praktijkvoorbeeld
Een mooi voorbeeld van een doordachte buitenruimte is te zien in Parc Transwijk in Utrecht. De buitenruimte is hier zo ingericht dat verschillende doelgroepen er prettig gebruik van kunnen maken. Wat opvalt, is de duidelijke indeling en de combinatie van rust en activiteit. Er zijn plekken om te zitten, te wandelen en elkaar te ontmoeten. Het groen zorgt voor een prettige sfeer en maakt de ruimte aantrekkelijk om te verblijven. Dit soort projecten laten zien dat een goede buitenruimte niet alleen draait om hoe het eruitziet, maar vooral om hoe mensen de plek gebruiken en ervaren.
Een healing garden voor jouw zorginstelling
Een tuin die goed werkt vraagt om een doordachte aanpak waarin de gebruiker centraal staat. Een goed tuinontwerp zorgt ervoor dat de buitenruimte niet alleen mooi is, maar ook echt benut wordt. Juist dat maakt het verschil voor bewoners, patiënten en medewerkers.
Vragen of advies nodig? Neem gerust contact op!
Veelgestelde vragen
Wat is een healing garden in de zorg?
Wat is een healing environment?
Hoe ontwerp je een zorgtuin?
Waarom is een buitenruimte belangrijk in de zorg?
Wat is een beplantingsplan?
Waar moet een healing garden aan voldoen?
Wat is het verschil tussen een zorgtuin, beleeftuin en beweegtuin?
Overig actueel
Healing environment in de zorg
Buitenruimtes bij zorginstellingen hebben een positief en soms zelfs helend effect op mensen. Een goed doordacht tuinontwerp zorgt ervoor dat bewoners vaker naar buiten gaan, patiënten sneller herstellen en medewerkers minder stress ervaren. Zo’n tuin wordt in de zorg ook wel een healing garden (de buitenruimte) of een healing environment (zowel binnen- als buiten) genoemd.
Tuinontwerp maken? De grootste voordelen van een groene tuin
Steeds meer mensen ontdekken hoe belangrijk groen is in hun leefomgeving. Niet alleen omdat een tuin vol planten, bomen en bloemen er mooi uitziet, maar ook omdat het bijdraagt aan een gezondere en duurzamere wereld. Maar wat zijn nu precies de voordelen van een groene tuin? En waar moet je op letten bij het maken van een tuinontwerp?
